Kategori: Makaleler

Güçlendirme Yapılan Bina Depreme Dayanıklı mı? Bilimin, Tarihin ve Uygulamanın Kesişimi Deprem gerçeğiyle yaşayan şehirlerde bir yapının kaderi; projesi, malzemesi, zemini ve en önemlisi de zamanla kurduğu ilişkiyle yazılır. Güçlendirme ise bu hikâyeyi sil baştan yazmak değil, eksik sayfaları tamamlamak, yıpranan cümleleri onarmaktır. “Güçlendirme yapılan bina depreme dayanıklı mı?” sorusunun yanıtı, tek bir evet/hayır’a sığmayacak kadar katmanlıdır: doğru ilke ve yönetmeliklerle tasarlanmış, denetimli biçimde uygulanmış güçlendirme, binanın hedeflenen deprem düzeylerinde güvenli performans göstermesini sağlar; yanlış, eksik ya da uyumsuz uygulamalar ise sadece bir “kozmetik” etkiden ibaret kalır. Bunun ayrımı, hem tarihsel bir birikime hem de güncel bilimsel ölçütlere dayanır. Dayanıklılık…

En tehlikeli kanser hangisi? Şu iddiayla başlayacağım: “En tehlikeli kanser” diye tek bir düşman yok; asıl düşman, geç kalmış tanı, kötü politika ve rahatlatan istatistiklerin arkasına saklanan kolektif körlük. Evet, pankreas kanserinin sağkalımı düşük, akciğer kanseri en çok can alıyor, glioblastoma yırtıcı… Ama tek bir ismi damgalayıp kurtulacağımızı sanmak, bizi rehavete iten bir masal. Sorunun kalbinde biyolojiden çok sistemler, alışkanlıklar ve eşitsizlikler var. Bu yazıyı tartışma çıksın diye yazıyorum: Çünkü “en tehlikeli” diye sorduğumuzda, aslında sağlık politikamızı, gündelik seçimlerimizi ve ekran başındaki ilgimizi o yöne çeviriyoruz. Peki doğru yöne mi bakıyoruz? “En tehlikeli kanser” bir tanesi değil: Geç yakalanan, önlenebilir…

Ahşap Kapı Sudan Nasıl Korunur? Bilimin Işığında Pratik Çözümler Ahşabın Doğasına Bilimsel Bir Bakış Ahşapla ilgili en büyüleyici şeylerden biri, doğayla bu kadar iç içe bir malzemenin aynı zamanda mühendisliğin de gözdesi olmasıdır. Evlerimizi sıcak ve estetik kılan ahşap kapılar, doğal yapıları gereği çevresel faktörlere karşı duyarlıdır. Özellikle su, ahşabın hem dostu hem düşmanı olabilir. Peki, bu doğal malzeme neden suya bu kadar hassas? Ve onu korumanın en etkili yolları nelerdir? Ahşabın hücresel yapısı selüloz, hemiselüloz ve ligninden oluşur. Bu bileşenler suyu kolayca emer; tıpkı bir süngerin suyu çekmesi gibi. Su, ahşabın gözeneklerine sızdığında şişme, çatlama, küflenme ve zamanla yapısal…

Zamanın İzini Kazımak: Gravür Tekniği Nedir? Bir Tarihçinin Gözünden: Metal Üzerine Kazınan Hafıza Geçmişi anlamaya çalışan bir tarihçi olarak, insanlığın bıraktığı izleri her zaman büyüleyici bulurum. Kimi zaman bu izler taşlara, kimi zaman duvarlara, kimi zamansa ince metal plakalar üzerine kazınmıştır. Gravür tekniği de işte tam bu noktada karşımıza çıkar: Zamanın hafızasını kazıyarak aktarma sanatıdır. Gravür, yalnızca bir baskı tekniği değildir; aynı zamanda bir dönemin ruhunu, bir toplumun estetik anlayışını ve teknolojik düzeyini yansıtan tarihsel bir aynadır. Bugün müzelerde hayranlıkla izlediğimiz o zarif çizgiler, bir dönemin insanının dünyayı algılama biçimini anlatır. Gravür, tarihin sessiz tanığıdır; çünkü o, hem sanatın hem…

Sizi şu sorunun etrafında birlikte düşünmeye davet ediyorum: “Denizciler ne kadar maaş alıyor?” Denizde kazanılan para, kıyıda harcanan bir hayattan fazlasını temsil ediyor; yalnızlığı, sorumluluğu, teknolojiyi, risk yönetimini ve takım ruhunu… Gelin, kökenlerden bugüne ve yarına uzanan bir yolculuk yapalım. Denizciler Ne Kadar Maaş Alıyor? (Kökenler, Bugün, Yarın) Denizcilikte maaş tartışmasının “kökü”, benzersiz bir gerçeğe dayanır: Dünyada resmî küresel asgarî ücretin tanındığı tek sektör deniz taşımacılığıdır. ILO’nun (Uluslararası Çalışma Örgütü) 1958’den beri yürüttüğü süreç, bugün de MLC 2006 çerçevesinde JMC (Ortak Denizcilik Komisyonu) aracılığıyla “güverte tayfası/AB” için asgarî aylık temel ücreti belirler. Bu taban, diğer rütbeler ve ek ödemeler için…

Adet Dışı Kanama ve Kasık Ağrısı: Kadınların Draması, Erkeklerin Strateji Toplantısı Merhaba sevgili okur, Bazen hayat beklenmedik sürprizlerle gelir: Çantanızda unuttuğunuz çikolata gibi… ya da hiç beklemediğiniz bir anda “Merhaba, ben geldim!” diyen adet dışı kanama gibi. 😅 Evet, bugün biraz “kanlı” ama son derece eğlenceli bir konudan söz edeceğiz. Çünkü bu meseleyi konuşurken hem ciddi olabiliriz hem de gülmeyi ihmal etmeyebiliriz. Kadın dünyasında adet döngüsü neredeyse kutsal bir takvim gibidir. Ama bazen bu takvim şaşar, gününü sapıtır, sürpriz yapar. İşte o zaman devreye iki farklı yaklaşım girer: Erkek tarafı: “Şimdi hemen bir doktora git, plan yap, çözümü uygula.” Kadın…

Kuzu Göbeği Mantarı Neye İyi Gelir? Bir Toplumun Şifa Arayışında Kültür, Cinsiyet ve Dayanışma Bir araştırmacının notlarından: Toplumsal yapıları incelerken fark ettiğim şey şu: İnsan, yalnızca kurumların içinde değil, doğanın içinde de sosyalleşir. Şifa arayışı bile, aslında bir toplumsal pratiktir. Anadolu köylerinde baharın gelişiyle birlikte dağlara çıkan kadınların, ellerinde sepetlerle kuzu göbeği mantarı toplarken birbirlerine anlattıkları hikâyeler, sadece doğa sevgisinin değil, dayanışmanın ve kültürel aktarımın bir göstergesidir. Kuzu göbeği mantarı neye iyi gelir? sorusu, bir yandan sağlığa dair bir merak, diğer yandan toplumun doğayla kurduğu ilişkinin sosyolojik izini taşır. Doğal Şifadan Toplumsal İyileşmeye Kuzu göbeği mantarı, tıbbi olarak bağışıklık sistemini…

Hz. İsa Kim Tarafından Çarmıha Gerildi? Tarihsel Bir Bakış Tarihi anlamak, geçmişin derinliklerine inmek, sadece eski bir olayı öğrenmekten çok daha fazlasıdır. Geçmişin izlerini sürerken, bugünün dünyasında yaşadığımız olaylarla nasıl paralellikler kurabileceğimizi anlamak da bir o kadar önemlidir. Tarih, sadece eski bir zaman diliminin anlatısı değildir; aynı zamanda insanlığın evriminde önemli bir kırılma noktasıdır. Birçok farklı kültürün ve inanç sisteminin şekillendiği bir dönemde, bu kırılma noktalarından biri de Hz. İsa’nın çarmıha gerilmesiydi. Bu olayın sadece dini bir anlamı yoktur; aynı zamanda dönemin toplumsal yapısını, politikalarını ve güç ilişkilerini anlamamıza da ışık tutar. Hz. İsa’nın Çarmıha Gerilmesi: Bir Dönemin Sonu Hz.…